Offers brengen #veertigdagen

In de hedendaagse Nederlandse cultuur wordt het woord ‘offer’ niet vaak gebruikt. Het zijn meer de woorden zoals persoonlijke ontwikkeling en zelfredzaamheid die de toon aangeven.

Ook in de vrijdenkende kerkelijke kringen zijn we zuinig met het gebruiken van het woord offer. Jezus’ dood aan het kruis als zoenoffer hebben wij losgelaten. God hoeft niet door het lijden en de dood van zijn zoon gekalmeerd te worden in zijn toorn. God is geen wrede godheid die bloed moet zien. Gelukkig maar, zou ik zeggen, dat wij deze theologische weg niet bewandelen. Maar misschien hebben wij het kind met het badwater weggegooid als het begrip offer uit ons bewustzijn is verdwenen.

Offeren betekent iets belangrijks geven, als teken van dankbaarheid, vanuit overvloed. Je bent je bewust van de genade die je met het geschenk van je leven ontvangt. Het willen delen in de overvloed van het goede, met God en met anderen, dat is de essentie van een offer.

Bruto- en nettotijd thuis

Als geestelijk verzorger bij Defensie werk ik met groepen militairen. Onlangs mocht ik een groep militairen ontvangen die binnenkort Defensie verlaten. Na een loopbaan van dertig, veertig jaar mogen ze met leeftijdsontslag militairen gaan. Ze worden verzocht om samen met hun levenspartner te komen. En in deze bijeenkomst van drie dagen kijken we onder andere terug op hun leven waarin de krijgsmacht de hoofdrol speelde.

Het valt me op hoeveel offers er in die dertig, veertig jaar van hun loopbaan zijn gebracht. Door de militairen zelf, maar zeker ook door hun partners en kinderen. Zo spreekt men over de “bruto” en de “netto” tijd. De bruto tijd zijn de jaren van hun relatie en/of huwelijk. De netto tijd zijn de jaren waarin de militair daadwerkelijk thuis sliep. Het zijn ook de jaren waarin de partner de rots in de branding moest zijn voor het gezin en zichzelf moest redden. We kijken terug op twaalf of meer uitzendingen en ontelbare oefeningen. We kijken terug op tijden die zo heftig waren dat men er liever over zwijgt dan spreekt. Over gebeurtenissen waar men niet over kan spreken omdat er geen woorden voor zijn…

Het goede beschermen

De veertigdagentijd is een tijd van inkeer en bezinning. En ik merk dat in deze veertigdagentijd de woorden ‘offer’ en ‘zelfopoffering’ met mij meegaan. Het is dankzij deze mannen en vrouwen die nu op hun leven terugkijken. Ook zij hebben offers gebracht, vanuit het besef dat het goede er alleen zal zijn als wij daarvoor staan en het beschermen. Sommigen van hen hebben een hoge prijs betaald voor hun inzet en toewijding. En niet altijd kunnen ze zeggen dat hun offers goed zijn uitgepakt, dat ze hebben bereikt wat ze wilden  Dat is inherent aan een offer. Je geeft omdat het goed is om te geven. Je doet wat jou te doen staat. Zoals ook Jezus heeft gedaan, zijn leven geven – uit liefde en bewogenheid.

Omdat ik bij Defensie werk is dit werkveld het perspectief waaruit ik kijk, maar de toewijding waarmee mensen offers brengen is overal om ons heen, en ook heel erg dichtbij. Waar mensen met elkaar bewogen zijn, voor elkaar zorgen en opkomen en het blijven doen ook als het moeilijk wordt, daar worden offers gebracht. Mijn diepe respect daarvoor.